إے سیاھگ چہ پھرہ زرتگ۔ إیشیءِ رھبندا لھتے بدلی آرتگ أنت تاکه واناکتر بہ بیت۔ بلوچی نیوزپه بلوچی زبان ءِ دیمرویءَ دینی عالم ءُ پیشونکاں یک مزنیں کِردے بیتگ. بلوچی زبان ءُ ادبءِ یک دئورے "ملائی دئور" گشگ إبیت. إے دئور کہ چه کلاسیکل بلوچی شاعریءَ رند إنت، مزنیں شاعر دینی عالم ءُ زانتکار بیتگ أنت. ألّما إے دئورءِ دینی عالماں دینءِ زبان بزاں عربی پہ جوانی زانتگ. آوان توانتگ که مان آ زبانا هم لچّہ ءُ رَم بہ نبیس أنت، بلے آوان إے کار نہ کتگ؛ إیوکا شهد ءُ شکّلیں بلوچی زبانءَ شعراِش گشتگ. عالمان وتی إے اگده زانتگ کہ إسلام ءُ مذهبا بلوچ قومءِ وتی زبانا په آوان سربه کن أنت.
إے واجهاں أبید چہ عربی ءَ کشءُ گورءِ آدگه زبان هم زانتگ أنت، پدا هم ما گندیں کہ مئے دینی زانتکاراں زانتگ کہ پیش چہ هرکس آوانءِ وتی قوم حقدارتر إنت. پمیشا آوان أولا دین پہ وتی قوما مان آوانءِ وتی زبانا سر کتگ.
قول عرباں "الدارثم جار". بلوچاں هم چوں وش گوْشتگ کہ 'أول خویش رندا درویش'.
یک دگہ زانتکارییے کہ پیشی عالماں کتگ آ إیش بیتگ کہ گشتگ إش 'دین إسلام درْاهیں إنسانانءِ زبان ءُ دود ربیدگانءِ منـّیت'. أگر پاکیں دین ءِ زبان عربی إنت إیشی بزانت إے نہ إنت کہ أچ آ دگه زبانان شرتر إنت! هبچوش عرب قوم هم چہ آ دگہ قوم ءُ راجاں گهتر نہ إنت.
پاکیں پروردگار ماں وتی پاکیں کتاب ءَ باز جاگهءَ گشتگ کہ إنسان گوں وڑوڑیں زبان ءُ گالواراں جوڑ کنگ بوتگ أنت ءُ إے زبان، ءُ تهرپہ تهر یکدگرا جاه آرگ ءِ نشان أنت، نے کہ إیشانءِ وسیلہءَ یک قومے آدگرءِ سرا ناز به کنت. هنچوش گش أنت کہ أگر دُرّیں پیغمبر عربستانءِ مردُمے مہ بیتیں ءُ زبان ئی عربی بدلا دگرے بیتین أت؛ ألمّا قرآنءِ زبان هم عربی نہ بیتگ إت.
فلسفہ ءُ کلام ءِ علم ءِ زانتکار گوش أنت که دینءِ زبان 'عرض' إنت ءُ 'زات' چہ دینءَ جُتا إنت. بزاں زبان یک وسیلوے یا عرضے کہ دین ءِ کلوا، بزاں زاتا پہ بنی آدمان سرکنت . بزاں أگر مهتر موسی(ع) عربے بوتین أت، آئیءِ دینی کتاب ما عربی دیم دیگ بوتگ أت، نے عبری ءَ.
یک دگہ جوانتریں چیزے وش إنت ما گِندیں که هرقومءِ دینی زانتکار إسلام ءِ دینی کتاب؛ چہ قرآن شریفءَ بگر دانکہ إے دگہ کتابان مان وتی زبانان رجانک کن أنت. فارس زبانان وا إے کار کتگ. إسلام تاریخءِ دومی وسِمی صدی چہ رند قرآن شریف، حدیث ءُ تفسیر فارسی زبان ءَ ترینگ بیت أنت.طبری ، إمام غزالی ، خواعبدالہ أنصاری ءُ دگہ صداں سفرءُ محدث ، عارف ءُ شاعر دین چہ عربی زبانا مان وتی قومءِ زبانءَ ترینتگ ءُ پہ آیاں سرکرتگ أنت.
بلوچی زبانءَ پیشی دینی عالم ءُ زانتکاراں هم إے اگده پہ جوانی مارتگ ءُ دینی سر سوج، پنت ءُ نصیحت بلوچی زبانا پہ وتی قوما سر کرتگ أنت. ملائی دئورءِ شاعر چوش ملا قاسم ، ملا فاضل، ملا بوهیر، ملا رگام واشی ءُ ملا نورمحمد بمپشتیءَ مان بلوچی جوانیں شاعری کرتگ. یاکہ همے قرن ءِ هدامرزی مولوی خیرمحمد ندوی بچارین کہ بلوچی زبانءِ بابا ءِ ناما مشهور إنت و بلوچی زبانءِ چنچوک هزمت ئی کتگ! همے پیما خدامرزی علامہ مولوی عبدالله روانبد ءُ خدامرزی قاضی عبدالصمد سربازیءَ بلوچی زبانءِ هزمت پہ وت پهرءُ شانے زانتگ.
أفسوز که مروچاں ما گِندیں مئے دینی عالم ءُ زانتکار چه وتی قومی زبانا بیگانه أنت. کوشست إش همیش إنت کہ گوں بلوچاں مان درامدیں زباناں گپ به جن أنت ءُ یا أگر بلوچی کن أنت، گڈا هنچیں بلوچی یے کہ بلوچی گشگ ئی روا نه أنت. إے واجهاں پہ جوانیا زان أنت کہ قوم دوستی ءُ قوم ءِ زبانا گپ جنگ چہ شریعتءُ دینءِ رهبندا در نہ إنت. هنچوش کہ حدیث ءَ آتکگ "حب الوطن من الایمان" باوریں پیغمبرءَ سوگہ کرته بیتگ کہ هرقومے میانا روایت گوں هما قوم ءِ زبانا جنگ به بیت. دینءِ حسابا إے واجه یک دگہ ردیں کارے هم کنگا أنت، آ إیش إنت کہ گیشتر بلوچ أبید چہ وتی زبانا دگہ زبانے سر پد نہ بنت، پمیشا آوانءِ حق همے عالمانءِ گردنا بنت.
مروچی مئے دینی عالم ءُ زانتکار کہ همے بلوچیں مردمانءِ مالی کمک ءُ مدتا دینی هزمت کنگا أنت، باید إنت قوم، زبانءُ دود ربیدگءِ إحترام ءُ خیالداریا به کن أنت. هما پیما آ دگہ قومانءِ عالم؛ چوش که کرد عالم کردی گپ جن أنت، پهٹان، سندی، هندی ءُ پنجاپی وتی وتی زبانان گپ جن أنت. بلوچ هم باید بلوچیءَ گپ کن أنت.
ما نه زانیں إے واجه کہ ماں وتی مسیتانءِ منبرا دگہ زبان کارمرز کن أنت، دلیل إش چے أنت! خدا مہ کنت، بارین إے واجہ إحساس کمتری کن أنت!؟
آوان زانگ لوٹیت کہ بلوچی زبان، قوم ءُ دود ربیدگ چہ آ دگران کمتر نہ أنت. أگر عالم مان لهتے پڑاں پدمنتگی گند أنت، گڈا باید گوں وتی دینی جوش ءُ جذبواں إے قوما دیما بہ بر أنت.
قول ءِ خدامرزی مولوی عبداللّہ
" زبان بیگانگانی بے نیازإنت ـ
زبان ءَ دے وتیگ ءَ زیب ءُ براهے،
مہ نازیں ڈنیگءَ بلی کہ ماهے
مہ گلیں وتیگ ءَ بلی کہ سیاهے!
هر کس زانت که دگرانءِ وشیں ملک ءُ زبان مئے نہ إنت.
ما گندیں کہ دگہ زباناں گپ جنوکین دینی عالم ءُ زانتکاران هما زبانانءِ أهل کلاگ گر أنت و گش أنت "إے مئے زبانا نه زان أنت ءُ گاجیل ئی کنگا أنت".
أگر إے واجهاں وتی بلوچی زبانا وازءُ نصیحت بہ کتین أت، هچ کسا چوشین شگان جت نہ کت أنت.
اُمید إنت کہ مئے دینی عالم ءُ زانتکار وتی دینی ءُ قومی اگده –وظیفہ- ءَ مار أنت، ءُ بلوچی زبانءَ گیشتر دلگوش گوَر کن أنت. خدامرزی مولوی محمد عمر بلوچ کہ بلوچی زبان ءِ مزنیں خطیبے بیتگ، مروچی آئی نوار -کیسٹ- چه سرحد بگر تاکه مکران، بلوچانءِ هرلوگا گوش دارگ إبنت. إے وڑا مرحوم ءَ دین ءُ بلوچی زبان هر دوانءِ هزمت کتگ. ألبت أگر آئیا بلوچیءِ جاگہءَ عربی، اُردو یا فارسی واز بہ کرتیں أت، گڈا مرچی مئے قوم ءِ درد إش نہ وارتگ أت. پمیشا مئے مرچیین دینی عالم میاریگ أنت کہ چه وتی قومی زبانا چہ بے ترانگ أنت.
Rights reserved by www.balochinews.com
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر
وتی کلوا چێرا نبیس إت