چیرا داتگیں نبشتاک أچ پھرہ ویبتاکا زرتگ و وتی رنگءِ مان کنگا رند شنگ إنت۔ نبشتانکءِ گڈسرا داتگیں بلوچی نیوزءِ پٹ پولی ٹـُکـّرا سَرگـوَز مہ کن إت۔ بلوچی نیوزأگر هرد به چاریں مناظرهءِ بندات حماسه إنت. پرچا که مه مناظره دو کس -إے دوئین کس إنسان، حیوان یا که بے جانیں چیز بوت کن أنت -په وتی مزنتریءِ منـّینگا گوں یک دگرا جیڑ أنت ءُ آسرا یکے پروش وارت.
ماں پارسی أدبیات په مناظره جوڑ ءُ بند کنوکین أولی کس أسدی طوسی إنت که آئیءِ لهتے مناظروی شعر؛ چوش که مناظره "آسمان ءُ زمین نیزه ءُ کمان" پشت کپتگ. چه مئے قرنی ءُ نوکیں شاعراں یکے بانـُک پروین إعتصامی إنت که مناظرهءِ نیمگا باز گوش ءُ گوری داتگ. کوَهنیں عربی أدبیات ءَ مناظره رم (نثر) ءِ تها بوتگ. چوش که "پاییز و بهار" مناظره إنت که چه جاحظ عرب ءِ کهنیں شعران پشت کپتگ. مناظره ءِ جان و تن اروپا ءِ قرون وسطی ءِ مناظره أنت و پٹ پول کنوکانءِ گشگ إنت که بندرا چه مشرقی ملکان گرگ ءُ زورگ بوتگ أنت. تهرانءِ أدبیات شهدربرجاهءِ اُستاد داکٹر 'سیروس شمیسا' ماں وتی نبشتگ کرتگیں کتاب 'أنواع أدبی'ءَ نبشتگ "دنیاءِ ملت ءُ قومانءِ أدبیات ءِ تها مناظره گندگ نه بیتگ یا أگر هم بیتگ، باز کم ءُ کم رنگ إنت".
مناظره ءِ بنگیج جست ءُ پسه إنت. چه إسلامءَ پیشی یک 'درخت آسوریک' نامیں کتابے پشت کپتگ. إیشیءِ تها مناظره ماں پهلوی أشکانی زبانا إنت.
گلیں وانوکان شمئے خیالا بلوچی أدبیات ءِ تها مناظره هست؟
هَو! ألما هست إنت. ماں جنگانءِ کوَهنیں بلوچی شعران لهتے جست ءُ پسه، ءُ مزن لیکه کندگ إبیت که إیشیا 'رجز' گش أنت. آ چیزے که شمئے دیما پیش کنگ لوٹان، یکے چه بلوچی أدبیات ءِ شاهکاریں مناظروان إنت. إے شئر 'جنک سهُرپوش' ءِ شئر إنت که ماں سرحدءَ محمد زهی طائفهءِ میراث إنت.
هما وڑا که شما زانتکار إت، لهتے نام خاص یک طایفهءِ تها کار مرز إبنت ءُ یوکا هما طائفهءِ سرنام ءُ بن نام أنت. ھمے پیما لهتے شعر هم یک طایفوےءِ میراث إبنت. إے شعر صد سال پیسرا طایفوا وانگ بوتگ ءُ پدر نه إنت که چنت صد سال پیسرا ءُ کیا پربستگ أنت!
محمد زهی طائفهءِ نام گپتگین شعرءِ لهتے بند چوش أنت.
جنک: آهلو آسکے بئیں برا دشتان ءَ چریں
بچک: تازی إیں کچکے بئیں تئی گام گیجاں گریں
جنک: گلهءِ دانے بئیں برا ملکاں سبز بئیں
بچک: نر کروسکے بئیں تراگوں سنٹا چنیں
إے مناظرهءِ در گیجگا مئے سنگتان باز جهد کرتگ، ما آوانءِ منت واریں۔ إنشا الله آیوکیں وهدا ما إے مناظروا کامل در گیجیں ءُ آئیءِ سرا فنی ءُ تخصصی کار کنیں. پدا ماں فارسی ءُ إنگریزی زباناں شنگ ئی کنیں تاکه وتی أدبیاتا گوں دنیا آ دگه ملتان جاه آروک به کنیں۔ إے گپا من بے تعصب به گوشاں که أگر مئے أدبیات مچ به بیت، گوں دنیاءِ زوراکتریں أدباں هم کوپگی کنت. گلیں وانوکاں! أگر شمی کِرا هنچیں مناظروی شعر هست په ما راه إش به دے إت.
هفته نامه مرز پرگهر بخش تارنما
ولید گربنی په بلوچی نیوز:
ماں پارسی أدبیات په مناظره جوڑ ءُ بند کنوکین أولی کس أسدی طوسی إنت که آئیءِ لهتے مناظروی شعر؛ چوش که مناظره "آسمان ءُ زمین نیزه ءُ کمان" پشت کپتگ. چه مئے قرنی ءُ نوکیں شاعراں یکے بانـُک پروین إعتصامی إنت که مناظرهءِ نیمگا باز گوش ءُ گوری داتگ. کوَهنیں عربی أدبیات ءَ مناظره رم (نثر) ءِ تها بوتگ. چوش که "پاییز و بهار" مناظره إنت که چه جاحظ عرب ءِ کهنیں شعران پشت کپتگ. مناظره ءِ جان و تن اروپا ءِ قرون وسطی ءِ مناظره أنت و پٹ پول کنوکانءِ گشگ إنت که بندرا چه مشرقی ملکان گرگ ءُ زورگ بوتگ أنت. تهرانءِ أدبیات شهدربرجاهءِ اُستاد داکٹر 'سیروس شمیسا' ماں وتی نبشتگ کرتگیں کتاب 'أنواع أدبی'ءَ نبشتگ "دنیاءِ ملت ءُ قومانءِ أدبیات ءِ تها مناظره گندگ نه بیتگ یا أگر هم بیتگ، باز کم ءُ کم رنگ إنت".
مناظره ءِ بنگیج جست ءُ پسه إنت. چه إسلامءَ پیشی یک 'درخت آسوریک' نامیں کتابے پشت کپتگ. إیشیءِ تها مناظره ماں پهلوی أشکانی زبانا إنت.
گلیں وانوکان شمئے خیالا بلوچی أدبیات ءِ تها مناظره هست؟
هَو! ألما هست إنت. ماں جنگانءِ کوَهنیں بلوچی شعران لهتے جست ءُ پسه، ءُ مزن لیکه کندگ إبیت که إیشیا 'رجز' گش أنت. آ چیزے که شمئے دیما پیش کنگ لوٹان، یکے چه بلوچی أدبیات ءِ شاهکاریں مناظروان إنت. إے شئر 'جنک سهُرپوش' ءِ شئر إنت که ماں سرحدءَ محمد زهی طائفهءِ میراث إنت.
هما وڑا که شما زانتکار إت، لهتے نام خاص یک طایفهءِ تها کار مرز إبنت ءُ یوکا هما طائفهءِ سرنام ءُ بن نام أنت. ھمے پیما لهتے شعر هم یک طایفوےءِ میراث إبنت. إے شعر صد سال پیسرا طایفوا وانگ بوتگ ءُ پدر نه إنت که چنت صد سال پیسرا ءُ کیا پربستگ أنت!
محمد زهی طائفهءِ نام گپتگین شعرءِ لهتے بند چوش أنت.
جنک: آهلو آسکے بئیں برا دشتان ءَ چریں
بچک: تازی إیں کچکے بئیں تئی گام گیجاں گریں
جنک: گلهءِ دانے بئیں برا ملکاں سبز بئیں
بچک: نر کروسکے بئیں تراگوں سنٹا چنیں
إے مناظرهءِ در گیجگا مئے سنگتان باز جهد کرتگ، ما آوانءِ منت واریں۔ إنشا الله آیوکیں وهدا ما إے مناظروا کامل در گیجیں ءُ آئیءِ سرا فنی ءُ تخصصی کار کنیں. پدا ماں فارسی ءُ إنگریزی زباناں شنگ ئی کنیں تاکه وتی أدبیاتا گوں دنیا آ دگه ملتان جاه آروک به کنیں۔ إے گپا من بے تعصب به گوشاں که أگر مئے أدبیات مچ به بیت، گوں دنیاءِ زوراکتریں أدباں هم کوپگی کنت. گلیں وانوکاں! أگر شمی کِرا هنچیں مناظروی شعر هست په ما راه إش به دے إت.
هفته نامه مرز پرگهر بخش تارنما
ولید گربنی په بلوچی نیوز:
شعرے کہ واجہ بلوچزادہءَ إدا داتگ، إیشیا 'ڈئیک' یا 'ڈئیکی' سوت گش أنت۔ إے وڑیں شعراں گيئشتر شپانک جن أنت۔ گون همیشی ھمدپیں دگہ لھتے بند که بلوچ گشنده ' إلاھی بخش غمگین –مشکے والا' اوکل کتگ أنت، چیرا داتگ أنت. امید کنین که په واجه بلوچزادهءِ شوهازکایءَ آئیءِ دردا به ور أنت.
شعر چہ یک راھگوزےءَ گوں جستےءَ بندات إبیت۔
بچک جست کنت:
او ٹلو ٹالو، شر سر و زمزیل مھپریں
تو چدا گوستئے، تو گلیں مھرجانءَ ندی؟
راھگوز پسو دات:
دیست إتوں مھرجان نشتگ أت ماں جوئی سرئے
پاداں شودیت بخملیں کوشاں کـُھل(1) کنت
چہ پسوءِ رسگا رند گندگا بچک دیم پہ جُوّا رؤت و اودا مھرجانءَ گندیت و مناظرہ چوش دیما رؤت:
جنک: تلـّی کرگشکے بئیں، من پمے کلاّں واب کنیں
بچک: من شپانکے واں، من ترا دستانکے جنیں
جنک: من کپوتے بئیں، من پرا آسمان بال کنیں
بچک: شیر شکاری یاں، من ترا پہ چانک گریں
جنک: مار و سیاھمارے بئیں، پرے گیابان و لداں
بچک: جوگی یے واں من، ترا کاریں ماں دماں
جنک: زامریں درچکے بئیں پرا کوھاں چورک جنیں
بچک: باران ئی بگـّے واں، من تئی سرچورکان وریں
جنک: مشکلیں مشکے من پمے ھونڈاں سرجنیں
بچک: خلقء پشـّی یے واں، من ترا پہ میاؤء گریں
جنک: گوانزگی طفلے بئیں، من گوں آ شاگاں لیئب کنیں
بچک: ملکموتاں من کہ تئی ساھا نوں گریں
چیرا داتگیں بند ھمے لچہءِ بنداتا وانگ بیگا أنت، ألبت مناظرہءِ کڑی دپ نہ کپگا أنت۔
جنک: او بچہ ورنا بیا منا دِرَنگا چہ إیر بہ گیئج
بچک: چے دیئے مُزا، چے دیئے مستاگی منا؟
جنک: ترا گورءِ ھارا، ترا دیاں دستءِ سنگھا
بچک: سوچاں تئی ھارا من سوچاں تئی دستءِ سنگھا
لؤٹیں تئی گوشءِ ساسر و لؤٹیں تئی دکـّانیں گورا
جنک: گوہ مہ ور، گوھواریں منی بابوءِ شپانک
شش ماہ گوں میشاں شش ماہ تو چارینئے بزاں
جنکء تھلیں جوابا بچک بد بارت و چؤش گلـّہ کنت:
چیا گنوک سمجئے منا یا کہ وانـَگے
دعا منی إیش إنت کہ
جنت تئی قسمت گوں شوانـَگے۔
شعر چہ یک راھگوزےءَ گوں جستےءَ بندات إبیت۔
بچک جست کنت:
او ٹلو ٹالو، شر سر و زمزیل مھپریں
تو چدا گوستئے، تو گلیں مھرجانءَ ندی؟
راھگوز پسو دات:
دیست إتوں مھرجان نشتگ أت ماں جوئی سرئے
پاداں شودیت بخملیں کوشاں کـُھل(1) کنت
چہ پسوءِ رسگا رند گندگا بچک دیم پہ جُوّا رؤت و اودا مھرجانءَ گندیت و مناظرہ چوش دیما رؤت:
جنک: تلـّی کرگشکے بئیں، من پمے کلاّں واب کنیں
بچک: من شپانکے واں، من ترا دستانکے جنیں
جنک: من کپوتے بئیں، من پرا آسمان بال کنیں
بچک: شیر شکاری یاں، من ترا پہ چانک گریں
جنک: مار و سیاھمارے بئیں، پرے گیابان و لداں
بچک: جوگی یے واں من، ترا کاریں ماں دماں
جنک: زامریں درچکے بئیں پرا کوھاں چورک جنیں
بچک: باران ئی بگـّے واں، من تئی سرچورکان وریں
جنک: مشکلیں مشکے من پمے ھونڈاں سرجنیں
بچک: خلقء پشـّی یے واں، من ترا پہ میاؤء گریں
جنک: گوانزگی طفلے بئیں، من گوں آ شاگاں لیئب کنیں
بچک: ملکموتاں من کہ تئی ساھا نوں گریں
چیرا داتگیں بند ھمے لچہءِ بنداتا وانگ بیگا أنت، ألبت مناظرہءِ کڑی دپ نہ کپگا أنت۔
جنک: او بچہ ورنا بیا منا دِرَنگا چہ إیر بہ گیئج
بچک: چے دیئے مُزا، چے دیئے مستاگی منا؟
جنک: ترا گورءِ ھارا، ترا دیاں دستءِ سنگھا
بچک: سوچاں تئی ھارا من سوچاں تئی دستءِ سنگھا
لؤٹیں تئی گوشءِ ساسر و لؤٹیں تئی دکـّانیں گورا
جنک: گوہ مہ ور، گوھواریں منی بابوءِ شپانک
شش ماہ گوں میشاں شش ماہ تو چارینئے بزاں
جنکء تھلیں جوابا بچک بد بارت و چؤش گلـّہ کنت:
چیا گنوک سمجئے منا یا کہ وانـَگے
دعا منی إیش إنت کہ
جنت تئی قسمت گوں شوانـَگے۔
بچکءِ گڈی گپ پیئش دار أنت کہ آ بے جواب ترّ تگ و سر ئی پہ زھرگرگا در آرتگ۔ گوں إے بد دعاءَ کہ 'جنت تئی قسمت گون شوانگے'، بچک وتی دستا کشگا إنت۔ ھمے حسابا بہ چارئے بچک مناظرہءِ باھینوک و جنک برندہ إنت۔
(1) إے گالءِ بزانت گندگا 'پادا کنگ' یا 'پوشگ' إنت، ألبت من نہ إشکتگ و شاید دگہ گالے بہ بیت۔
بلوچی سبز و بلوچستان گوں بلوچاں آباد بات
Rights reserved by www.balochinews.com
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر
وتی کلوا چێرا نبیس إت